week 23-2026: (door Mat)
‘Vanuit de zijbeuk’ is de vaste column op de zaterdag, die afwisselend wordt ingevuld door kapelaan Roger en Mat. En nu ook (vanaf zaterdag 1 november 2025) door Mw. Ronny Blok. Ze geven zo hun eigen kijk op persoonlijke ervaringen en gebeurtenissen in ons dorp, binnen de kerk of in ‘de grote wereld’. De ene keer ernstig, dan puntig en uitdagend en een volgende keer met een grote knipoog.
Poldermodel richting afgrond ?
In mijn werkzame leven als secretaris van de FNV Limburg kende het zgn. ‘Poldermodel’ zijn hoogtijdagen. Rond een veelheid van zaken van algemeen belang, voerden overheidinstanties, werkgevers- en werknemersorganisaties overleg met elkaar. Voor het formele overleg bestonden organen als de Stichting van de Arbeid en de SER (Sociaal Economische Raad). Het informele overleg speelde vaak een nog grotere rol. Partijen probeerden in dat informele overleg standpunten te overbruggen, om vervolgens in het formele overleg tot een gezamenlijke opvatting te komen. Ik weet dat binnen de FNV aardig wat beleidsmedewerkers rondliepen, die op hun vakterrein als ‘bruggenbouwer’ fungeerden. Aan werkgeverskant was dit niet anders. Maar ook bijv. de voorzitters van de grootste organisaties van werkgevers en werknemers en de minister-president troffen elkaar met enige regelmaat, zo nodig zelfs op plekken, die geheim werden gehouden voor de buitenwereld. Je kunt daar van vinden wat je wilt, maar het werkte wel!
Ook provinciaal kenden we een vergelijkbaar systeem. In de SEAR (Sociaal Economische Advies Raad) troffen werkgevers en werknemers elkaar. Vaak probeerden ze daar tot gezamenlijke opvattingen te komen voor het overleg met het provinciebestuur in de PSEOL (Provinciaal Sociaal Economisch Overleg Limburg).Vooral in de jaren van de herstructurering na de mijnsluitingen speelde dit overleg een belangrijke rol, om zo gezamenlijk op te trekken richting de landelijke overheid. Voordat partijen tot gezamenlijke opvattingen konden komen, kon het er vaak hard aan toe gaan, maar altijd probeerde men de bal te spelen en niet op de man. Men kwam elkaar ook vaak informeel tegen, waarbij zo nodig – onder het genot van een borrel – valse plooien werden glad gestreken. Oud-aalmoezenier Frans Vroemen sprak altijd over het eigen Limburgs model: ‘polderen langs de Maas’. En het waren aalmoezeniers als Frans Sampers, Jos Schreurs en Frans Vroemen, die in dit geheel hun eigen – best gewaardeerde – rol speelden. Niet zelden speelden zij de rol van ‘oliemannetje’ tussen werkgevers- en werknemersorganisaties. Dit in tegenstelling tot hun ‘baas’ bisschop Gijzen, die geen enkele behoefte had aan overleg met de werknemers- en werkgeversorganisaties. Het was met name hoofdaalmoezenier Frans Sampers, die hier grote moeite mee had. Een gemiste kans van de kerk, om – samen met werkgevers en werknemers – een rol te spelen in die oh zo moeilijke sociale en maatschappelijke ontwikkelingen van die tijd.
Van het beproefde poldermodel is de laatste jaren overigens weinig meer te bespeuren in ons land. Helaas geldt dit ook voor onze huidige regering. Men poneert sociaal-economisch regeringsbeleid zonder daar in de voorbereidende fase werkgevers- en werknemersclubs in mee te krijgen. Met alle gevolgen van dien!
Mat
