week 35-2026: (door Roger)
‘Vanuit de zijbeuk’ is de vaste column op de zaterdag, die afwisselend wordt ingevuld door kapelaan Roger Maenen en Ronny Blok. Ze geven zo hun eigen kijk op persoonlijke ervaringen (uit heden of verleden) en gebeurtenissen in ons dorp, binnen de kerk of in ‘de grote wereld’. De ene keer ernstig, dan puntig en uitdagend en een volgende keer met een grote knipoog.
Koude cijfers
Er zijn mensen die in cijfers niet meer zien, dan puur getallen. Heldere tekens. Die optellen, en vanzelf daarmee dingen ordenen. Al snel leiden, tot een slot-som.
En er zijn mensen die vermoeden dat cijfers meer zijn en meer vertellen, dan een vorm van gereedschap.
Dat ze zelfs in zich iets bewaren van een onderliggende samenhang, die ouder is dan wijzelf.
Wij leven in de tijd, alsof die vanzelfsprekend is. Vierentwintig uur, per dag. Zeven dagen, in de week. “24/7”. 168 uren, dag en nacht, in de week.
We staan er hoogstens bewuster bij stil, als de klok binnenkort verzet wordt, naar de wintertijd. Of bij Oud & Nieuw ( stilletjes alweer, 8 maanden geleden; en over 4 maanden is het weer zover). Of als de Zomervakantie van de school, weer voorbij is. Of tijdens de komende dagen- en delen van de nacht – met Meijel Kermis. En bij het uur van Allerzielen, als de namen van de overledenen van het afgelopen jaar, met hun sterfdatum, worden genoemd.
Of bij de herstelde kerkklokken, van buurdorp Beringe.
Zestig minuten, per uur. Een cirkel, van 360 graden. Lang geleden ontwikkelden de Soemeriers, in het gebied tussen de Eufraat en de Tigris waar nu Iran ligt, een knap staaltje reken-systeem. Gebaseerd, op: zestig. Niet uit nieuwsgierigheid; maar uit praktische noodzaak. Graan moest worden verdeeld. Lang gemeten. Seizoenen voorspeld. Wat begon als getallen en rekenen, groeide uit tot een manier om de wereld rondom beter te begrijpen. Cijfers weten meer dan hulpmiddelen; ze werden een manier, om onderliggende patronen te (h)erkennen.
In het oude Griekenland geloofde Pythagoras stellig, dat getallen de ‘sleutel’ vormen tot het heelal.
En muziek is geen ’toeval’, maar een kwestie van onderlinge verhoudingen. Harmonie, ontstaat daardoor en daaruit. En dat het universum, een compositie is.
In de Joodse mystiek – en daarmee in de Bijbel – kregen cijfers een diepere, of hogere, betekenis.
Het verlangen om ‘patronen’ te ontdekken, blijft. Ook vandaag wordt er gezocht, naar wat zich onder de oppervlakte allemaal afspeelt. Bioscoopfilms en tv-series zoals de ‘Matrix’- die door jongeren veel worden gevolgd- spelen met dezelfde gedachte: dat achter de zichtbare werkelijkheid, een onderliggende “code” schuilgaat. En fascinatie, die eeuwenoud is. En denk bijvoorbeeld ook daarbij, aan de “Ster van Bethlehem” – over 4 maanden vanaf nu met Kerstmis; Na Meijel Kermis.
Toch is er een verschil, tussen wetenschap en ‘mystiek’. De wetenschap gebruikt cijfers om te meten, te voorspellen en te verklaren. Dankzij getallen begrijpen we beter, hoe sterren aan de hemel bewegen. Wanneer een Eclips, zich zal voordien. Hoe ziektes en een pandemie waarschijnlijk ontstaat; of, is ontstaan. Hoe bruggen, overeind kunnen blijven. Hoe een kerktorenuurwerk, (weer) werkt.
De mystiek stelt zich een andere vraag. Niet hoe cijfers “werken”; maar waar ze, naar verwijzen.
Misschien hebben cijfers daarom altijd, twee gezichten gehouden. Ze zijn tegelijk exact, en raadselachtig. Ze helpen ons de omringende wereld beter te begrijpen; maar herinneren juist ook er aan, dat niet alles zich laat “vangen” in formules.
Het leven lijkt soms op een vergelijking, waarvan niet alle waarden bekend zijn.
Van wat zichtbaar is; maar tegelijk daaronder ook (nog) verborgen. Tussen puur meten; en betekenis. Tussen cijfers, en stilte.
En daarom is een besluitvorming, of dat een kerkgebouw gesloten zal worden (“aan de Eredienst ontheven”), en eventueel een andere herbestemming krijgt in het huidige dagelijkse leven van een stadswijk, of dorp, exact zo lastig en moeilijk.. .
Het gaat dan daarbij niet alleen, om koude cijfers…
Roger
